Жил бүр дэлхий даяар хэдэн тэрбум тонн хүнс хэрэглэгчдийн ширээнд хүрэхээсээ өмнө хаягдал болдог. Ялангуяа жимс, хүнсний ногоо нь чийглэг бүтэцтэй, эмзэг тул тээвэрлэлт, хадгалалт, худалдааны явцад амархан мууддаг.

Дэлхийн хүнсний хэрэгцээ нэмэгдэж, нийлүүлэлтийн сүлжээ улам бүр төвөгтэй болж буй энэ үед эрдэмтэд химийн хадгалалтын бодис, өндөр эрчим хүч шаарддаг хөргөлтийн системээс хамааралгүйгээр хүнсний шинэлэг байдлыг удаан хадгалах шинэ арга замыг эрэлхийлсээр байна.

Үүний үр дүнд судлаачид байгалийн гаралтай шавар материал дээр суурилсан, идэж болох шинэ төрлийн бүрхүүл бүтээжээ. Энэхүү бүрхүүл нь жимс, хүнсний ногооны муудах үйл явцыг мэдэгдэхүйц удаашруулах боломжтой гэж үзэж байна.

Шавар бүрхүүл хэрхэн ажилладаг вэ?

Шинэ технологи нь нано хэмжээтэй шаврын бичил хэсгүүдэд суурилсан бөгөөд жимс, хүнсний ногооны гадаргуу дээр маш нимгэн хамгаалалтын давхарга үүсгэдэг.

Ургац хураасны дараа ч жимс, хүнсний ногоо амьсгалж, хүчилтөрөгч хэрэглэн, нүүрсхүчлийн хий болон усны уур ялгаруулсаар байдаг. Энэ үйл явц нь боловсролт, улмаар муудалтыг түргэсгэдэг.

Шавар бүрхүүл нь:

• Хүчилтөрөгчийн нэвтрэлтийг багасгах;
• Чийгийн алдагдлыг бууруулах;
• Микроорганизмын өсөлтийг сааруулах;
• Жимс, хүнсний ногооны боловсрох явцыг удаашруулах замаар бүтээгдэхүүний хадгалах хугацааг уртасгадаг байна.

Судалгааны үр дүн

Лабораторийн туршилтаар энэхүү бүрхүүлээр бүрсэн бүтээгдэхүүнүүд бүрхүүлгүй бүтээгдэхүүнээс хавьгүй удаан хугацаанд шинэлэг байдлаа хадгалсан байна.

Судлаачид бүрхүүлтэй жимс, хүнсний ногоо нь:

• Илүү удаан хугацаанд хатуулаг, өнгөө хадгалсан;
• Ус алдалт багатай байсан;
• Муудалтыг үүсгэдэг нянгийн өсөлт буурсан болохыг тогтоожээ.

Мөн ашигласан шаврын материал нь байгальд элбэг, хямд өртөгтэй тул томоохон хэмжээний хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх боломжтой гэж үзэж байна.

Яагаад энэ нээлт чухал вэ?

НҮБ-ын мэдээллээр дэлхий дээр үйлдвэрлэж буй хүнсний бараг гуравны нэг нь алдагдаж эсвэл хаягддаг бөгөөд үүний ихэнх хувийг амархан мууддаг шинэ жимс, хүнсний ногоо эзэлдэг. Хүнсний хаягдал нь газар, ус, эрчим хүч, бордоо зэрэг асар их нөөцийг үр ашиггүй зарцуулж, хүлэмжийн хийн ялгарлыг нэмэгдүүлдэг.

Судлаачдын үзэж буйгаар энэхүү шавар суурьтай хадгалалтын технологи нь ялангуяа хөргөлтийн дэд бүтэц сул хөгжсөн орнуудад хүнсний алдагдлыг бууруулах, хүнсний аюулгүй байдлыг сайжруулахад чухал үүрэг гүйцэтгэж болох юм.

Хэрэв уг технологийг үйлдвэрлэлийн хэмжээнд амжилттай нэвтрүүлж чадвал өнөөдөр хаягдаж буй их хэмжээний хүнсийг хэрэглэгчдийн ширээнд хүргэх боломжийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой гэж судлаачид онцолжээ.

Эх сурвалж: The Times Of India