Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн санаачилсан “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал” үндэсний хөдөлгөөнд “Баялаг бүтээгчдийг дэмжих холбоо“-ны гишүүн, баялаг бүтээгч “Монпеллетс” компани нэгдлээ.
Тус компани нь ХБНГУ-ын Берлин хотын Гумбольдтын их сургуулийн эрдэм шинжилгээний ажилд үндэслэн Германы технологи, ноу-хауг ашиглан азот, кали зэрэг ургамлын шим тэжээлээр баялаг монгол хонины ноосыг өндөр чанарын органик бордоо болгон боловсруулж байна. Монпеллетс ХХК нь ямар ч усны хэрэглээгүй технологитой, дэлхийд “Монпеллет” брэндээр 100% монгол хонины ноосоор экологи, байгаль орчинд ээлтэй органик бордоо (Үрэл) үйлдвэрлэж байна. Тус үйлдвэрийн онцлог давуу тал нь монгол хонины угаагаагүй, бохир ноос үйлдвэрийн үндсэн бөгөөд цорын ганц түүхий эд.
Эрүүл хөрсөнд ургуулсан эрүүл бүтээгдэхүүн хэрэглэх нь хүн бүр эрүүл аж төрөхийн үндэс
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх хүнсний хангамжийг нэмэгдүүлж хүнсний аюулгүй байдлаа онцгой анхаарах асуудлыг дэвшүүлснээр манай улс ирэх 5 жилд гол нэр төрлийн 19 хүнсний бүтээгдэхүүнээр дотоодын хэрэгцээгээ бүрэн хангах зорилт тавьсан. Эрс тэрс уур амьсгалтай, цаг агаарын тааламжгүй нөхцөлд шим тэжээлтэй шинэ ногоогоор хүн амын хүнсний хэрэгцээг тогтвортой хангах нь нийт тариаланчид, ногоочдын хамгийн чухал зорилт болоод байгаа билээ.
Эрүүл хөрсөнд ургуулсан эрүүл бүтээгдэхүүн хэрэглэх нь хүн бүр эрүүл аж төрөхийн үндэс. Малын бэлчээр, хүрээлэн буй орчин, цэвэр тэжээл, органик ногоо үйлдвэрлэхэд эрүүл хөрс нэн шаардлагатай.
Монгол Улс 30 сая хоньтой, нэг хонь дунджаар 1-1,5 кг ноос жил бүр өгдөг, нөхөн сэргээгдэх кератинаар баялаг байгалийн түүхий эдтэй билээ. Монпеллетс компанийн хонины ноосон органик бордооны үйлдвэрийн өнөөгийн хүчин чадал 2500 тонн бөгөөд энэ нь дэлхий дээр ганцхан байдаг үйлдвэр юм.
Монпеллетс® бордоо нь азот болон калийн өндөр агууламжтай, дээд зэргийн био бордоо юм. Азот нь ургамалд тэжээл өгөх, уураг бүрдүүлэхэд хамгийн чухал бодис ба ургамлын эсийг бүрдүүлэгч элемент (cytoplasm) юм. Өндөр агууламжтай азот нь ургамлын ургац ба ногоон эдийг хөгжүүлэхэд их нөлөөлнө. Кали нь ургамлын эсийг хөөлгөх, томруулах ба даралт үүсгэхэд нөлөөлнө. Эдгээр нь усны хангамжийн тэнцвэртэй байдлыг хангах ба ууршилтыг багасгана. Монпеллетс бордооны шүлтлэгийн агууламж нь алкалины төрлийн бордоонд хамаарах бөгөөд хөрсний хэт исэлтээс хамгаална.
Бордооны ерөнхий харьцуулалтыг нарийвчлан үзвэл:
MОНПЕЛЛЕТС БОРДОО
Монпеллетс бордоог 100 % хонины ноосноос гаргаж авч байгаа тул дээд зэргийн, азот, калийгаар баялаг органик бордоо болно. Байгаль орчинд ямарч хор нөлөөгүй тул төрөл бүрийн ургамалд түгээмэл хэрэглэж болно. Европын Холбоо болон ХБНГУ-ын хатуу журам, шаардлагыг ханган биелүүлсэн эко фермерийн аж ахуйд хамгийн тохиромжтой бордоо болж байгаагаараа онцлогтой.
БУСАД ОРГАНИК БОРДОО
Органик бордоог гол төлөв ургамлын болон малын гаралтай түүхий эдээс гаргаж авдаг тул фермерийн аж ахуйд тавидаг эко стандарт, шаардлагыг хангадаг. Органик бордоо нь байгаль орчинд бага хор нөлөө үзүүлдэг чанараараа түгээмэл хэрэглэгдэх болсон. Гэвч ихэнх органик бордоонд 2-4% азот агуулагдаж байгаа нь 13-16% азотын агууламжтай минералын бордоотой өрсөлдөх чадвар нь муу байдаг.
МИНЕРАЛЫН БОРДОО
Минералын бордоонд азот болон калийн агууламжтай дэмжигч бодис нь өндөр байдаг. Гэвч минералын бордоонд хүнд метал, байгаль орчинд сөргөөр нөлөөлдөг, зарим тохиолдолд хэт өндөр туяатай, хортой бодис ялгаруулдаг бодис байдаг байна. Бордоонд байгаа азотыг ургамал шингээн авахаас өмнө урсаж алга болох тохиолдол мөн их байдаг. Энэ нь хөрс, шороо, хөрсний усыг хэт азотжуулах, хүнд метал, хортой бодис, элементээр бохирдуулах аюултай. Иймд эко фермерийн аж ахуйд минералын бордоог хэрэглэхийг хориглодог.
Монпеллетс бордоо бусад төрлийн органик болон минералын бордооны харьцуулалтыг дэлгэрэнгүй үзэх бол ЭНД ДАРЖ үзнэ үү
Мөн тус хамт олон хонины ноосон бордооны хөрсний үржил шимд үзүүлэх нөлөөллийг судлах, Монгол орны нөхцөлд бэлчээрийн доройтлыг нөхөн сэргээх зорилгоор монгол хонины ноосны органик бордоог ашиглан шинэ технологи бий болгох зорилгоор Монпеллетс ХХК болон Японы Фүкүй их сургуультай хамтран 2022 оны зуны туршилтын ажлыг Төв аймаг болон Хөвсгөл аймаг дахь 2 талбайд хийж дуусгажээ.
