Хүний биед хэрэгтэй амин дэм, эрдэс, бодисын дутлыг “далд өлсгөлөн” гэдэг. Монголд хүүхэд, эмэгтэйчүүдэд “далд өлсгөлөн” түгээмэл тохиолддог бөгөөд энэ нь хүнсний ногооны хэрэглээ, хүртээмжтэй шууд холбоотой юм. Иймээс далд өлсгөлөнг багасгах, өглөө бүр шинэ хүнс хэрэглэж хэвших, хүнсний ногооныхоо төрөл, зүйлийг олшруулах, өрхийн тариаланчдын орлогыг нэмэгдүүлэх, өрх бүр 0.7 га газраа эдийн засгийн эргэлтэд оруулахад уриалах зорилгоор Орхон аймагт “Өглөөний зах” нээлтээ хийлээ.
Энэ захаас иргэд хүлэмжээс нь дөнгөж хураасан нарийн ногоонууд болон жигнээд хөрж ч амжаагүй шинэ талх, шинэ өндгийг авах боломжтой юм. “Өглөөний зах” амралтын хоёр өдөр 6.00-7.00 цагт ажиллах ч цаашид ургац нэмэгдээд ирэхээр өдөр бүр ажиллах юм. “Өглөөний зах”-ын өглөөг сурвалжиллаа.
Өвлийн хүлэмжид ципомандра сортын улаан лооль тарихад тохиромжтой
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-т ажилладаг, өрхийн тариаланч Х.Одончимэг өвлийн хүлэмжээ зургаа дахь жилдээ ажиллуулж байна. Тэрбээр зөвхөн өргөст хэмх тариалдаг байсан бол энэ жилээс ципомандра сортын улаан лооль тарьж эхэлжээ. Уг лооль нь том, шүүс багатай, чихэрлэг амттай. Үүгээр кетчуп, томатны соус хийхэд илүү тохиромжтой гэнэ. Лоолийнхоо үрийг биотехнологич, гентик судлаач мөн өрхийн тариаланч Г.Батбуянгаас авч заавар, зөвлөгөөний дагуу тарьсан гэлээ. Тэрбээр хэлэхдээ, “Аливаа ногоог тарихад мэргэжлийн хүний заавар, зөвлөгөө, мэдээлэл, маш чухал. Ялангуяа шинэ сортын ногоо анх удаа тарих гэж байгаа хүнд асууж, тодруулах зүйл их байсан” гэсэн юм.
Х.Одончимэг “Өглөөний зах”-д гурван төрлийн сортын улаан лоолиосоо 30 гаруй кг-ыг авчирсан бөгөөд ердөө 30-хан минутын хугацаанд борлуулж дууссан. Тэрбээр өвлийн хүлэмжээ зуны улиралд амрааж хавар, намартаа тариалалт хийдгээ онцолж байлаа.
Дурсамж сэргээсэн амт-Артизан талх
“Артизан” талхыг нойтон хөрөнгөөр хамгийн багадаа 16 цаг исгэж байж жигнэдэг учир өдөртөө цөөн үйлдвэрлэдэг байна. Гэхдээ чанартай, эрүүл хүнс гэдгээрээ хэрэглэгчдэдээ өндрөөр үнэлэгддэг учир захиалга ихтэй хэмээн тус үйлдвэрийн ахлагч Э.Уянга хэлж байлаа. Тэрбээр жил гаруйн өмнөөс “Артизан” талхаа үйлдвэрлэж эхэлжээ.
Өглөө 5.00 цагаас талхаа жигнээд эхний хэрэглэгчдэдээ 7.00 цагт хүргэдэг байна. Мөн өглөө бүр шинэ талх авахаар үйлчлүүлэгчид үйлдвэрт нь ирдэг тухай онцолж байлаа. Хүний их эмч мэргэжилтэй Э.Уянга анх гэртээ талхаа бариж эхэлснээр өнөөдрийн үйлдвэрийг байгуулах эхлэл нь тавигдсан гэнэ.
Хүйтэн орчинд нойтон хөрөнгөөр исгэсэн талхыг “Артизан” гэдэг бөгөөд тэрбээр Эрдэнэтдээ яг энэ технологиор үйлдвэрлэдэгээрээ давуу талтай юм. Тэдний үйлдвэрлэсэн талхыг хүмүүс багадаа идэж байсан хөрөнгөний талх хэмээн амтархан иддэг учир “Артизан бол дурсамж сэргээсэн амт” хэмээн онцолж байна.
Сард 15 тонн мөөгний хөрс үйлдвэрлэж байна
Монголчууд мөөгийг мах шигээ элбэг хэрэглэдэггүй ч уураг, амин дэмийн тэнцвэрээ хадгалахын тулд тогтмол хэрэглэх хэрэгтэй гэнэ.
Мөн хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хоол, хүнсэндээ ашиглаж хэвшихийг хясаан мөөг үйлдвэрлэгчид хэлж байна.
“Өгөөж алтан үндэс” хоршооны ахлагч Т.Энхсүлд хэлэхдээ, “Бид нийт 9 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр хоршоо байгуулсан. Манай хоршоо “Мөөжиг органик” ХХК, “Эрдэнэт” ШУТП-тай хамтран Эрдэнэт хотод анх удаа хясаан мөөг ургуулж байна.
Тус мөөг нь сүрлэн дээр ургадаг тул Монголд байгаа энэ түүхий эдийг ашиглан хүн бүр тарих боломжтой. Иймд өрх бүр тариаланч болоход бид тусалж чадна. Мөн мөөгний хөрс үйлдвэрлээд эхэлсэн. Сард 15 тонн мөөгний хөрс үйлдвэрлэж Орхон, Дархан-Уул, Булган аймагт худалдах боломжтой болсон” гэлээ.