Дорнод аймгийн Баяндун суманд ангус үүлдрийн үхэр үржүүлж буй малчид цөөнгүй бий. Тэд хоорондоо туршлагаа хуваалцаж, бие биедээ зөвлөгөө өгч, хамтран ажилладаг.
Дорнодын байгаль цаг уурын таатай нөхцөл, бэлчээрийн хүрэлцээ, малын таваарлаг байдал зэргийг харгалзан дэлхийн шилдэг үүлдрийн нэг абердин ангус үхрийг үржил селекцийн аргаар нутагшуулах ажлыг тус суманд 18 жилийн турш хийж байгаа юм.
Дэлхий дээр нийт 990 орчим үүлдрийн үхэр байдаг. Эдгээрээс хамгийн олон буюу 41 улсад нутагшуулсан үүлдэр нь ангус юм. Энэхүү үүлдэр нь байгаль, цаг уурын -40-өөс +40 хэм хүртэлх эрс тэс нөхцөлд дасан зохицох чадвар сайтай, бэлчээр ашиглалт өндөртэй, төрөлхийн мухар эвэртэй байдаг. Мөн зүсний хувьд хар болон улаан өнгөтэй, төллөх үед хүндрэл багатай, хоногийн жин нэмэгдэл өндөр зэрэг давуу талуудтай. Иймээс ангус үүлдрийг ашиглан нутгийн монгол үхрийн махны ашиг шимийг нэмэгдүүлэх үржлийн ажил эрчимтэй өрнөж байна.
Ангус үүлдэр бол махны гарц их, амьдын жингээр монгол үхрээс 40-60 хувь илүү татдаг, байгаль цаг уурт дасан зохицох чадвар сайн, эвэргүй мухар, номхон дөлгөөн амьтан юм. Үхэр мухар болоод ирэхээр сүргийн бүтэц дотроо хүртэл тун эвтэй болж ирдэг гэнэ.
Одоогийн байдлаар үржлийн аж ахуйн цөм сүргийг 3, 4 дүгээр үе (F3, F4)-ийн үхрээр бүрдүүлж, бэлчээрийн үхрийн үндсэн сайжруулагчаар 18 аймгийн 30 суманд захиалгаар нийлүүлээд байна. Цаашид үржлийн ажлыг өргөжүүлж, Дорнод аймагт махны чиглэлийн брэнд үхэр бий болгох боломжтой гэж үзэж байна.
Жил ирэх тусам байгаль, цаг уурын өөрчлөлт нэмэгдэж, малын тоо толгой хэт олшросноор бэлчээрийн даац хэтрэх хандлагатай болж байна. Иймээс мал аж ахуй эрхлэх арга ухааныг орчин үеийн шинжлэх ухааны ололттой хослуулах нь зүйтэй гэж малчид үзэж байна.
Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг
