Говь-Алтай аймгийн цөлжилт, газрын доройтлыг бууруулахад усны асуудлыг нэн түрүүнд анхаарч байна.

Тус аймгийн Засаг дарга Г.Чинбат UNCCD COP17-ын Ногоон бүсэд “Говь-Алтай аймагт уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтлыг бууруулах чиглэлээр хэрэгжүүлсэн ажил, арга хэмжээ” сэдэвт илтгэлдээ онцлон хэлж, орон нутагтаа хэрэгжүүлж буй цогц ажлаа танилцуулж байлаа. Тэрээр хэлэхдээ, цөлжилт, газрын доройтлыг бууруулахад хамгийн эхэнд усны асуудалд анхаарсан. Ингэхдээ газрын гүний ус, гадаргын ус, нуур цөөрөм гээд усны судалгааг хийлгэж, судалгааг үндэслэн ширгэсэн гол нуурыг сэргээх, булгийн эхийг хаших ажлуудыг дэс дараатай хийж байгаа тухай танилцуулсан юм.

Говь-Алтай аймгийн хувьд нийт нутаг дэвсгэрийн 79.5 хувь нь цөлжилтийн аюулд өртсөн бөгөөд Хөхморьт, Шарга, Баян-Уул, Дарив сумдын нутаг дэвсгэрийн 70 гаруй хувь нь сулаас дээш доройтлын зэрэгт хамрагджээ.

Ил мэдээллийг 2022 онд аймгийн газар нутгийн цөлжилт, газрын доройтлын төлөв байдлын талаарх судалгаанд үндэслэснийг тус аймгийн БОГ-ын дарга Д.Батмагнай хэлж байлаа.

Говь-Алтай аймаг нь уур амьсгалын хувьд хуурай, гандуу бүсэд хамаарах бөгөөд бэлчээрийн доройтол, ган, хуурайшилт, салхи шуурга, элсний нүүдэл зэрэг байгалийн болон хүний үйл ажиллагаатай холбоотой хүчин зүйл цөлжилт, газрын доройтолд нөлөөлж байгааг ч дээрх судалгаанд дурджээ.

Цөлжилтийн мэдээллийн санд Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын ихэнх нутаг нэн хүчтэй, Төгрөг сумын нутаг хүчтэй цөлжилтийн зэрэглэлд багтдаг гэж тэмдэглэсэн байдаг. Үүнтэй холбоотойгоор Шинжлэх ухааны академийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Цөлжилтийн судалгааны салбарын судлаачид Говь-Алтай аймгийн Хөхморьт суманд цөлжилт, газрын доройтол, элсний нүүлт хөдөлгөөний төлөв байдлыг судалжээ.

Тус судалгааг Хөхморьт сумын ЗДТГ, Монгол Элсний тусгай хамгаалалттай газрын захиргаатай хамтран 2022 оны наймдугаар сард хийсэн байна. Судалгааны хүрээнд элсжилтийн өнөөгийн төлөв байдал, түүнээс үүдэх сөрөг нөлөөлөл болон элсний нүүлтийг тогтворжуулах арга замыг тодорхойлоход анхаарчээ.

Судалгаагаар Хөхморьт сумын дийлэнх хэсэг элсэрхэг бөгөөд сумын төвийн орчимд байгалийн болон хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр томоохон манхан үүссэн нь тогтоогджээ. Мөн ургамлан нөмрөгийн доройтол тал, хөндий болон чийглэг хотгор газруудад илүү ажиглагдсан байна.

Говь-Алтай аймагт цөлжилт, газрын доройтлыг бууруулах чиглэлээр хамгаалалтын хашаа байгуулах, элсний нүүдлийг сааруулах, заг болон бусад ургамлыг нөхөн сэргээх зэрэг арга хэмжээ хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал, элсний нүүдэл элбэгтэй Хөхморьт суманд элсний нүүдлийг сааруулах хамгаалалтын хашаа байгуулж, нөхөн сэргээлтийн ажил хийсэн байна.

Цөлжилт нь зөвхөн газрын бүрхэвчийн өөрчлөлтөөр хязгаарлагдахгүй бөгөөд бэлчээрийн бүтээмж, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл, усны нөөц, улмаар орон нутгийн иргэдийн амьжиргаанд шууд нөлөөлдөг тул цөлжилтийг бууруулах, доройтсон газрыг нөхөн сэргээх ажилд шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр бодитой ажлуудыг үе шаттай хэрэгжүүлж байгаа тухай Говь-Алтай аймгийн Засаг дарга Г.Чинбат онцлон хэлсэн юм.

Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг