Монгол Улсын үр тарианы үйлдвэрлэлийн гол бүс нутаг Сэлэнгэ аймагт ургац хураалтын ажил ид өрнөж байна. Энэ үеэр Засгийн газраас улсын стратегийн нөөцийг бүрдүүлэх зорилгоор 100 мянган тонн хүнсний улаан буудай худалдан авах шийдвэр гаргасан нь тариаланчдад ургацаа тогтвортой үнээр борлуулах боломж бүрдүүлж байна.
Стратегийн нөөцөд нийлүүлэх улаан буудайн худалдан авах үнийг тогтоохын тулд ХХААХҮЯ, “Хөдөө аж ахуйн корпораци” ТӨХХК болон Монголын тариаланчдын үндэсний холбоо хамтран үйлдвэрлэлийн бодит өртөгт суурилсан судалгаа хийжээ. Судалгаанд үр тариа үйлдвэрлэдэг 11 аймгийн 41 сумын 120 гаруй тариаланч, аж ахуйн нэгж хамрагдсан байна.
Үйлдвэрлэлийн зардал, ургацын нөхцөл, зах зээлийн эрэлт зэрэг үзүүлэлтийг харгалзан хүнсний улаан буудайн худалдан авах үнийг чанарын ангиллаар тогтоожээ. Тодруулбал, I ангиллын улаан буудайг тонн тутамд 1.45 сая, II ангиллынхыг 1.35 сая, III ангиллынхыг 1.25 сая, IV ангиллынхыг 1.15 сая төгрөгөөр тус тус худалдан авахаар болсон байна.
Сэлэнгэ аймаг улсын хэмжээнд үр тарианы үйлдвэрлэлээр тэргүүлэх бүсийн нэг. Алтанбулаг, Цагааннуур, Зүүнбүрэн, Түшиг, Шаамар, Сант, Баруунбүрэн, Орхонтуул зэрэг суманд газар тариалан эрчимтэй хөгжиж, олон аж ахуйн нэгж дотоодын хүнсний хэрэгцээг хангахад жинтэй хувь нэмэр оруулж байна.
Тус аймагт энэ жилийн ургацын хэмжээ өмнөх оныхоос нэмэгдэх төлөвтэй байна. Урьдчилсан балансаар нэг га-гаас дунджаар 16.5 центнер ургац авах тооцоо гарсан нь өнгөрсөн оны 13 центнерийн үзүүлэлтээс өндөр байна. Ургац арвин байх нь үйлдвэрлэгчдэд эерэг үзүүлэлт боловч их хэмжээний бүтээгдэхүүнийг хадгалах, борлуулах асуудлыг мөн дагуулдаг.
Ийм нөхцөлд төрөөс 100 мянган тонн улаан буудай худалдан авах нь зах зээл дэх нийлүүлэлтийн илүүдлээс үүдэн үнэ огцом буурахаас сэргийлэх ач холбогдолтой. Ялангуяа ургац хураалтын үеэр тариаланчид бүтээгдэхүүнээ богино хугацаанд борлуулах шаардлагатай болдог тул тогтвортой худалдан авагчтай байх нь үйлдвэрлэлийн санхүүгийн эргэлтийг хадгалахад чухал юм.
Мөн шатахуун, үр, бордоо, ургамал хамгааллын бодис, техник тоног төхөөрөмжийн сэлбэгийн үнэ нэмэгдэж, газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн өртөг өссөн өнөөгийн нөхцөлд бодит өртөгт тулгуурлан үнэ тогтоосон нь тариаланчдын зардлаа нөхөх, цаашдын үйлдвэрлэлээ үргэлжлүүлэхэд дэмжлэг болох юм.
Ургацын борлуулалтаас олсон орлого нь тариаланчдын хувьд зөвхөн тухайн жилийн зардлаа нөхөх эх үүсвэр биш. Дараагийн жилийн тариалалтад шаардлагатай үр, шатахуун, бордоо худалдан авах, техник тоног төхөөрөмжийн засвар, шинэчлэл хийх, ажлын байраа хадгалах зэрэг үйлдвэрлэлийн дараагийн мөчлөгийн зардлыг санхүүжүүлэх үндсэн эх үүсвэр болдог.
Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг
