Түншүүд ба донор байгууллагууд: Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам; БНСУ-ын Засгийн газар
Хэрэгжих хугацаа: 2021-2026
Төслийн зорилго: Тус төсөл нь дэлхий нийтэд болон улс орны хэмжээнд хүнсээр дамжих ББТ-ийг хязгаарлах, бууруулахтай холбоотой Кодексийн стандартуудыг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх зорилготой.
Бичил биетний тэсвэржилт (ББТ) нь дэлхий дахинд хүн, мал, амьтан, ургамал, хүрээлэн буй орчин болон хүнсний аюулгүй байдалд аюул учруулдаг. Кодексийн зүгээс хүнсээр дамжих ББТ-ийг хязгаарлах, бууруулахад дэмжлэг үзүүлэхэд чиглэгдсэн стандарт, заавар, зөвлөмж зэрэг олон төрлийн арга хэрэгслийг боловсруулж, хөгжүүлсээр байна. Улс орнууд хүнсний аюулгүй байдлын үндэсний дүрэм, журмаа төгөлдөршүүлэхийн тулд Кодексийн стандартуудыг дэлхий даяар ашигладаг. Хүнсээр дамжих ББТ ба кодексийн стандарт төсөл нь дэлхийн 6 оронд тухайлбал, Ази тивийн Монгол, Камбож, Пакистан, Непал гэсэн 4 улсад, Өмнөд Америкийн Боливи, Колумб гэсэн 2 улсад хэрэгжиж байна.
Төслийн үндэслэл
Кодексийн стандартуудыг хэрэглэгчдийн эрүүл мэндийг хамгаалах болон хүнсний худалдаанд шударга ёсыг дэмжих зорилгоор бий болгосон. Гэсэн хэдий ч улс орнуудад эдгээр стандартыг нэвтрүүлэхэд шаардлагатай нөөц боломж, туршлага, чадавх дутагдалтай байгаагаас гадна Кодексийн стандартуудыг хэрэгжүүлэхийн ач холбогдол, нөлөөллийн талаарх ойлголт дутмаг байна. Түүнчлэн Кодексийн стандартын хэрэглээ, нөлөөллийг хянах системтэй арга одоогоор байхгүй байгаа нь түүний дэлхий нийтийн хэрэглээ, нөлөөллийн цар хүрээг таниулж, гишүүн орнуудын хэрэгцээг тусгах замаар стандартыг сайжруулах боломжуудыг тодорхойлоход саад учруулж байна.
Монгол улс нь олон сая малтай ба нийт хүн амтай харьцуулахад даруй 20 дахин их байна. Энэ нь мал, амьтнаас хүнд халдварладаг зооноз өвчний эрсдэлийг бий болгодог. Улмаар мал, амьтныг ихэвчлэн бичил биетний эсрэг эм (ББЭЭ)-ээр эмчилдэг тул энэ нь ББТ-ийн эрсдэлийг бий болгож, улмаар хүн амд ББТ-ийг нэмэгдүүлэх магадлалтай.
Үйл ажиллагаа
Тус төсөл нь Кодексийн стандартын хэрэглээг хянахад тулгарч буй бэрхшээлийг шийдвэрлэхэд анхаарал хандуулж, сайжруулах механизмыг боловсруулах ба шаардлагатай мэдээ мэдээлэл цуглуулж дүн шинжилгээ хийх замаар стандартыг гишүүн орнуудын хэрэгцээнд нийцүүлж хэрэглээг нь нэмэгдүүлэхэд зорьж ажиллана. Төслийн арга хэмжээний томоохон бүрэлдэхүүн хэсэг бол хүнсээр дамжих ББТ-ийн асуудал юм. Дараах үйл ажиллагаанд хүнсний сүлжээний холбогдох бүх талуудын оролцоог хангаж ажиллана.
- ББТ-тэй холбоотой Кодексийн стандартуудыг хүлээн зөвшөөрөх, хэрэглэх явдлыг нэмэгдүүлэх
- Зорилтот орнуудын хүнсний үйлдвэрлэлд ББТ ба ББЭЭ-ийн хэрэглээг хянах, тандах нэгдсэн тогтолцоог боловсруулж, хэрэгжүүлэх
- Холбогдох Кодексийн стандартуудыг сонгож хэрэгжүүлэх замаар хүнсээр дамжих ББТ-тэй тэмцэх чадавхыг бэхжүүлэх
