Транс тос гэдэг нь ургамлын тосыг өндөр температурт халааж, устөрөгчтэй урвалд оруулснаар исэлдэж, мууддаггүй маргарин үүсгэсэн тосыг хэлнэ. Энэхүү тос нь муу холестерины түвшинг нэмэгдүүлэн сайн холестерины түвшинг багасгаж зүрх судасны өвчин, харвалт үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна. Түүнчлэн ДЭМБ-аас хоногийн хоолоор авах транс тосыг нийт илчлэгийн нэг хувь хүртэл бууруулахыг зөвлөсөн байдаг. Хэрэв таны сонгож буй хүнсний бүтээгдэхүүний шошгон дээр “Hydrogenated vegetable oil” хэмээх бичиг байвал тухайн бүтээгдэхүүнийг транс тос агуулсан гэдгийг Нийслэлийн эрүүл мэндийн үндэсний төвөөс зөвлөлөө.
Транс өөх тосны хэрэглээ нь дархлаа сулрах, атеросклероз, цусны даралт ихсэх, зүрхний титэм судасны өвчин, хорт хавдар, хэт таргалалт болон хараа муудах зэрэг өвчин үүсэх эрсдэлийг бий болгоно. Мөн хөхүүл эхчүүдийн сүүний чанар муудах, бага жинтэй хүүхэд, инсулин эсэргүүцэл ба бодисын солилцооны хам шинж, чихрийн шижин өвлөлүүдийн эрсдэлүүдийг ихээхэн нэмэгдүүлдэг. Түүнчлэн стрессийг даван туулах бие махбодын чадварыг бууруулах бас сэтгэл гутрал үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлнэ.
Ямар хоол хүнсэнд транс тос агуулагддаг вэ?
Транс тос нь маш олон хоол хүнсэнд агуулагддаг—үүнд хайрсан боов, бялуу, печень, хөлдөөсөн пицца, жигнэмэг, маргарин гэх мэт. Та хэр их транс тос агуулагдаж байгааг нь шошгон дээрээс нь харах боломжтой. Ямар нэг бүтээгдэхүүний шошгон дээр “0 гр транс тос” агуулсан гэж бичсэн байвал уг бүтээгдэхүүн 0 болон 0,5 гр-аас бага хэмжээний транс тос агуулсан байж болно. Мөн та найрлагыг нь харж транс тос агуулагдсан эсэхийг харах боломжтой бөгөөд мөн “хагас задруулагч устөрөгжсөн тос” (partially hydrogenated oils) гэж транс тосыг нэрлэж болох юм.
Транс тосны агууламж:
- Маргарин болон бусад талхан дээр түрхдэг бүтээгдэхүүн 0.0-3.0 гр
- Жигнэмэг 0.0-3.5 гр
- Хөлдөөсөн бялуу 0.0-4.5 гр
- Хөлдөөсөн пицца 0.0-5.0 гр
- Чихэрлэг бус снек 0.0-7.0 гр байдаг.
Транс тосны хэрэглээг хязгаарлах арга:
- Бүтээгдэхүүний шошго дахь найрлагын мэдээллийг сайтар унших
- Транс тос ашиглаагүй хүнсний бүтээгдэхүүн сонгох
- Транс тос агуулаагүй хоолны цэс бүхий хоолны газраар үйлчлүүлэх
- Аль болох гадуур хооллолтоо багасгах
- Түргэн хоол, олон улс үндэстний сүлжээ хоолны газар болон нарийн боовны газруудаар бага хооллох
- Хэрэглэсэн тосыг дахин хэрэглэхгүй байх /шарах, хуурахад/
- Бүтээгдэхүүн сонгон авахдаа шарсан тосыг олон удаа хэрэглэсэн эсэхийг харах, тодрууулах (ялангуяа гадуур зарж буй хуушуурын тосыг харж сонголтоо хийх)
