НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал буюу COP17 2026 оны наймдугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо “Эх байгалиа сэргээе. Итгэл найдвараа бадраая” уриан дор зохион байгуулагдлаа.

Энэ хүрээнд наймдугаар сарын 27-ны өдрийг “Хүнсний тогтолцоо ба хөрсний эрүүл мэндийн өдөр” болгон зохион байгуулж, эрүүл хөрс нь бүтээмжтэй, уур амьсгалын өөрчлөлтөд тэсвэртэй, тогтвортой хүнсний тогтолцооны үндэс болохыг онцоллоо. Хөдөө аж ахуйн газрын нөхөн сэргээлт, бэлчээрийн менежмент, тогтвортой үйлдвэрлэл, хүнсний үнэ цэнийн сүлжээ, хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтийн асуудлыг уялдуулан хэлэлцсэн нь газрын доройтлыг бууруулах бодлого хүнсний үйлдвэрлэлийн бодлоготой шууд холбоотойг тодотгосон юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилга, манлайллаар хэрэгжиж буй “Хүнсний хувьсгал” үндэсний хөдөлгөөн COP17-ын Ногоон бүсийн 16 дугаар павильонд үйл ажиллагаагаа танилцуулж, үндэсний үйлдвэрлэл, хүнс боловсруулах үйлдвэрлэл, газар тариалан, мал аж ахуй, инновац, бүтээгдэхүүн, хөрөнгө оруулалтын боломжийг олон улсын төлөөлөгчид болон олон нийтэд хүргэлээ. COP17-ын Ногоон бүсэд 85 мянга гаруй зочин, төлөөлөгч хүрэлцэн ирсэн бөгөөд энэ үеэр “Хүнсний хувьсгал”-ын павильон Монголын хүнсний салбарын туршлага, боломжийг олон улсад танилцуулах нээлттэй талбар болж ажилласан юм.

Мөн “Эрүүл хүнс – Эрүүл хөрс – Эрүүл хүн” уриан дор “Хүнсний хувьсгал” хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. Хэлэлцүүлэгт Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, төрийн болон төрийн бус байгууллага, “Хүнсний хувьсгал” ТББ, их сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллага, эрдэмтэн судлаачид, жижиг, дунд үйлдвэрлэгчид, БНСУ-ын KOPIA зэрэг олон улсын байгууллага, иргэний нийгэм, нийслэл, орон нутгийн төлөөлөл, бизнес эрхлэгчид оролцож, хүнсний тогтолцоо, хөрсний эрүүл мэнд, тогтвортой үйлдвэрлэлийн асуудлаар санал солилцлоо.

Ийнхүү COP17-оос Монгол Улсад бий болсон боломжийг цаашид бодит бодлого, төсөл, хөрөнгө оруулалт болгон хувиргах шаардлагатай байна. Үүний хүрээнд “Эрүүл хөрс – Тогтвортой хүнс” гэсэн бодлогын уялдааг бий болгож, газрын доройтол, хөрсний эрүүл мэндийг хүнсний үйлдвэрлэлийн суурь үзүүлэлт болгон авч үзэхийн зэрэгцээ ногоон үйлдвэрлэл, тогтвортой хөдөө аж ахуйд чиглэсэн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх нь чухал юм.

Тухайлбал, Монгол Улсын Засгийн газар олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын дэмжлэгтэйгээр 2024–2033 онд хэрэгжүүлж буй “Аймаг, сумын бүсчилсэн ногоон хөгжлийн хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөр”-ийг “Хүнсний хувьсгал”-тай уялдуулах боломжтой. Уг хөтөлбөрөөр 17 аймгийн 76 суманд инженерийн дэд бүтэц, тээвэр, логистик, ногоон санхүүжилт, хөдөө аж ахуйн менежментийн шинэчлэлийг дэмжихээр төлөвлөсөн бөгөөд “Бүсийн ногоон, хүртээмжтэй хөдөө аж ахуйн бизнесийн сан” буюу GIRAF-ийн санхүүжилтийг хүнс, хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл, боловсруулах үйлдвэр, хадгалалт, логистик, ногоон технологид чиглүүлснээр орон нутгийн хүнсний үнэ цэнийн сүлжээг бэхжүүлэх боломжтой.

Мөн зөвхөн үйлдвэрлэлийн хэмжээг нэмэгдүүлэх бус, хадгалалт, боловсруулалт, сав баглаа боодол, логистик, борлуулалт, экспортыг хамарсан “газраас зах зээл хүртэлх” үнэ цэнийн сүлжээг цогцоор нь дэмжих шаардлагатай. Ингэхдээ Монголын бэлчээрийн мал аж ахуй, органик болон байгальд ээлтэй үйлдвэрлэлийн давуу талыг ашиглан нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүнийг олон улсын зах зээлд гаргах, хүнс–газар–хөрс–усны нэгдсэн мэдээллийн тогтолцоог бүрдүүлэх нь чухал юм.

Хамгийн гол нь COP17-ын үеэр бий болсон олон улсын байгууллага, санхүүгийн байгууллага, донор, бизнесийн түншлэлүүдийг зөвхөн уулзалт, санал солилцооны түвшинд үлдээлгүй, бодит төсөл, хөрөнгө оруулалт, технологийн хамтын ажиллагаа болгон хөгжүүлэх шаардлагатайг онцолж байв.

Ингэснээр COP17-ын “Эх байгалиа сэргээе. Итгэл найдвараа бадраая” зорилтыг “Хүнсний хувьсгал”-ын дараагийн шаттай уялдуулж, эрүүл хөрс, тогтвортой үйлдвэрлэл, хүнсний аюулгүй байдал, үндэсний үйлдвэрлэл, экспорт, хөрөнгө оруулалтыг нэгтгэсэн цогц тогтолцоог бий болгох боломж бүрдэх юм.