50-иас доош насны эмэгтэйчүүд хэт боловсруулсан хоол хүнс тогтмол хэрэглэдэг бөгөөд энэ нь хорт хавдартай холбоотой гэдэсний полип үүсэх магадлал өндөр байдаг ажээ. Дэлхийн хамгийн сүүлийн үеийн дүн шинжилгээгээр бүдүүн гэдэсний хорт хавдар нь энэ насныханд түгээмэд тохиолддог байна. Судалгаанд Их Британийн Хавдар судлалын үндэсний хүрээлэн болон “Cancer Grand Challenges”-ийн санхүүжүүлсэн хорт хавдрын тэргүүлэх мэргэжилтнүүд 29,100 гаруй эмэгтэйн дурангийн шинжилгээний үр дүнг судалжээ.
Судлаачид хамгийн их UPF иддэг хүмүүсийн бүдүүн гэдэс эсвэл шулуун гэдэст полип үүсэх эрсдэл 45 хувиар нэмэгддэг болохыг тогтоожээ. Полип нь ихэвчлэн хор хөнөөлгүй ч цөөн тооны тохиолдолд цаг хугацааны явцад хорт хавдар болж хувирдаг. Массачусетсийн нэгдсэн эмнэлгийн эмнэлзүйн болон эпидемиологийн мэргэжилтэн, судалгааны тэргүүлэх зохиолч, доктор Эндрю Чан “Залуу насанд хүрэгсдэд гэдэсний хорт хавдраар өвчлөх тохиолдол нэмэгдэж байгаа бөгөөд яагаад гэдгийг нь ойлгохгүй байна. Бидний судалгаагаар хооллолт, хөдөлгөөний дутагдал, гэдэсний бичил биетний үйл ажиллагааг тасалдуулах гэх мэт хүчин зүйлсийг судалж байна” гэжээ.
Судлаачид судалгааныхаа үр дүнг “JAMA Oncology” сэтгүүлд нийтлэхдээ UPF-ийг илүү их хэрэглэх нь бүдүүн гэдэсний хорт хавдар үүсэх хоёр гол хүчин зүйлтэй холбоотой эсэхийг шинжилжээ. Тэд судалгаанд хамрагдсан 25-42 насны 29,105 эмэгтэй сувилагчийн дурангийн шинжилгээний үр дүнг харьцуулан хооллолттой холбоотой хорт хавдрын явцын талаар судалжээ.
24 жилийн судалгааны явцад судлаачид хамгийн их UPF-тэй хүмүүсийн BMI өндөр, тамхи татдаг, бага иддэг хүмүүстэй харьцуулахад 2-р хэлбэрийн чихрийн шижингийн тархалт өндөр байгааг тогтоожээ. Эдгээр эмэгтэйчүүд мөн аспирин зэрэг үрэвслийн эсрэг өвдөлт намдаах эм хэрэглэх хандлагатай байсан бөгөөд даавар орлуулах эмчилгээнд хамрагдах магадлал өндөр байжээ.
Дунджаар UPF-ийн хэрэглээ нь өдрийн нийт илчлэгийн 35 орчим хувийг эзэлдэг бөгөөд энэ нь өдөрт ойролцоогоор 5.7 порцтой тэнцэх бөгөөд талх, өглөөний хоол, соус, түрхлэг, амтлагч, чихэрлэг ундаа түгээмэл хэрэглэдэг байна. Хамгийн их UPF иддэг хүмүүст хавдар үүсэх магадлал өндөр байсан ч чихэрлэг ундаа нь хамгийн их нөлөөл үзүүлж байжээ. Их Британийн Хавдар судлалын ерөнхий эмч, Хавдар судлалын шинжлэх ухааны хорооны дарга, профессор Чарльз Свантон “Энэ судалгаа нь хоолны дэглэм болон бусад хүчин зүйлс нь гэдэсний эрүүл мэнд, гэдэсний өөрчлөлтүүд хорт хавдар үүсэх эрсдэлтэй хэрхэн холбоотой болохыг харуулж байна” гэжээ.
Их Британид жил бүр 44,000 орчим гэдэсний хорт хавдар, АНУ-д 142,000 тохиолдол бүртгэгддэг бөгөөд энэ нь хоёр улсад хамгийн түгээмэл хорт хавдрын дөрөв дэх тохиолдол болж байна. Өмнөх судалгаагаар Англид 1990-ээд оны эхэн үеэс хойш 25-49 насныхны онош 50 гаруй хувиар өссөн байна. Үүний зэрэгцээ АНУ-д энэ өвчин 2030 он гэхэд 50-аас доош насны хүмүүсийн хамгийн түгээмэл хорт хавдар болох төлөвтэй байна.
