Сэлэнгэ аймгийн хэмжээнд энэ намар нэг га-гаас дунджаар 16.5 центнер ургац хураан авах тооцоо гаргасан бол газар тариалангийн үйлдвэрлэлээр тэргүүлэгч Хушаат сумын “Өгөөж мандал” ХХК га-гаас 35 центнер хүртэл ургац авах зорилт тавин ажиллаж байна.
Улсын үр тарианы гол бүс нутаг Сэлэнгэ аймагт энэ онд ургацын гарц харьцангуй сайн байгаа бөгөөд урьдчилсан балансаар дээрх тооцоог гаргажээ. Харин Хушаат сумын тариаланчид ургацын хэмжээг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ үрийн чанар, тариалалтын технологи, ургац хураалтын дараах боловсруулалтад анхаарч байна.
Тус сумын хэмжээнд энэ онд 12 мянган га талбайд үр тариа тариалснаас 8500 га-д улаан буудай тариалжээ. Мөн 24 мянган га талбайд ногоон тэжээл тариалсан байна.
Хушаат сум газар тариалан, эрчимжсэн мал аж ахуйг хослуулан хөгжүүлдгээрээ Сэлэнгэ аймагтаа онцлогтой. Тус суманд казахын цагаан толгойт үүлдрийн үхэр үржүүлж, малын тэжээлийг дотооддоо бэлтгэхийн зэрэгцээ үр тарианы үйлдвэрлэл эрхэлдэг байна. Ийнхүү тариалангийн үйлдвэрлэлээс гарсан тэжээлээр эрчимжсэн мал аж ахуйг дэмжихийн зэрэгцээ малын органик бордоог тариалангийн үйлдвэрлэлд ашиглах боломж бүрддэг.
Хушаат сумын газар тариалангийн томоохон үйлдвэрлэгчдийн нэг “Өгөөж мандал” ХХК энэ жил ургацын гарц сайтай байгаа бөгөөд нэг га-гаас 20-33 центнер ургац хураан авах төлөвтэй байна.
Тус компани 5000 орчим га эргэлтийн талбайд тариалан эрхэлж, улаан буудайн элит үр үйлдвэрлэн тариалдаг бөгөөд ургацаа улсын стратегийн нөөцөд нийлүүлдэг туршлагатай аж ахуйн нэгж юм.
Тариалалтын технологио шинэчлэхийн зэрэгцээ ургац хураалтын дараах боловсруулалтад анхаарч, үр тарианы чийгийг бууруулах, чанарыг хадгалах зориулалттай иж бүрэн хатаах системийг үйлдвэрлэлдээ нэвтрүүлжээ. Энэ систем нь хураалтын үеэр чийг ихтэй болсон үр тариаг богино хугацаанд хатааж, чанарын алдагдлыг бууруулан хадгалах боломжийг бүрдүүлсэн байна. Улмаар зах зээлд стандартын шаардлага хангасан бүтээгдэхүүн нийлүүлэх нөхцөл сайжирчээ.
“Өгөөж мандал” ХХК-ийн захирал, Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Ч.Пэрэнлэйгийн хэлснээр, энэ ес, аравдугаар сарын цаг агаар тариаланчдад таатай байвал ургацын гарцаа өмнөх амжилтаас ахиулах боломжтой байна. Тус компани 2015 онд нэг га-гаас 33 центнер ургац авч байсан бөгөөд энэ жил уг үзүүлэлтээ ахиулж, 35 центнер хүртэл ургац авах зорилт тавьжээ.
Сүүлийн жилүүдэд уур амьсгалын өөрчлөлт, ган, хур тунадасны хэлбэлзэл газар тариалангийн үйлдвэрлэлд нөлөөлж байгаа ч чанартай үр сорт ашиглах, хөрс боловсруулалт болон тариалалтын технологийг зөв сонгох, ургамал хамгааллыг зохистой хэрэгжүүлэх нь ургацын гарцад чухал нөлөө үзүүлж байна.
Хушаатын тариаланчдын энэ жилийн ургацын хүлээлт, “Өгөөж мандал” ХХК-ийн тавьсан зорилт нь газар тариалангийн үйлдвэрлэлд технологийн шинэчлэл, үрийн чанар, ургац хураалтын дараах боловсруулалт хэр чухал болохыг харуулж байна.
Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг
